«قندپهلو» برگشت؛ مشاعره طنز که همه ایران را خنداند!_صدانیوز

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، تلویزیون سال‌ها است که با چالش جذب مخاطب در حوزه طنز ادبی روبه‌روست. «قندپهلو»، در فصل یازدهم خود، مشخص می کند که این مسیر نه تنها امکان پذیر، بلکه می‌تواند مخاطب گسترده‌ای را دچار کند، اگر برنامه‌سازان آماده پذیرفتن ریسک و نوآوری باشند. این برنامه با ترکیب شعر طنز، رقابت مشاعره و پرداختن به موضوعات روز، تلاش می‌کند مرز بین سرگرمی و نقد اجتماعی را به روشای تازه بازتعریف کند.

یکی از جنبه‌های مهم «قندپهلو» که این بار توسط مرکز سیمرغ ساخته شده، نگاه مستقیم به مسائل روز است. از حوادث سیاسی و اجتماعی داخلی تا تغیرات بین‌المللی، طنز این برنامه با صراحت و هوشمندی به موضوعات حساس می‌پردازد و مخاطب را با خود همراه می‌کند. این رویکرد علتمی‌شود برنامه از سطح یک سرگرمی صرف فراتر رود و تبدیل به بستری برای تحلیل و او گفت و گو درمورد جریان‌های فرهنگی و اجتماعی شود.

ساختار فصل یازدهم «قندپهلو» نشان از تغییرات اساسی دارد؛ وجود شاعران تازه، تحول در عوامل تشکیل و اصلاح قالب‌ها، نشانه‌هایی از تلاش برای بازتنفس در برنامه‌ای است که سال‌ها با نگه داری شکل سنتی طنز ادبی، جایگاه خود را یافته می بود. این ترکیب به «قندپهلو» امکان داده تا ضمن نگه داری روح طنز تخصصی، با نیازها و توقعات مخاطب امروز همسو شود.

یکی از عوامل در این مسیر، امیر قمیشی به گفتن تهیه‌کننده است. او با توانایی طویل در تشکیل برنامه‌های طنز ادبی و همکاری مستمر با تیم «قندپهلو»، با مدیریت و پشتیبانی‌های همه‌جانبه، مسیر ساخت فصل‌های بعدی را هموار کرده و مانع رکود یا کم شدن کیفیت برنامه شده است.

قمیشی پیش‌تر با تهیه‌کنندگی و کارگردانی برنامه «چشم شب روشن» در شبکه چهار، آخرین برنامه تلویزیونی محمد صالح علاء، و این چنین با تشکیل برنامه‌هایی چون «آشتی» و «سحوری» با اجرای ساعد باقری، و درس‌گفتارهای بهاالدین خرمشاهی همراه با نیایش‌های سید مهدی شجاعی در «خدا بامن است» شناخته شده است. 

«قندپهلو» اکنون به برنامه‌ای تازه، نوآور و متفاوت در عرصه شعر و طنز فارسی تبدیل شده است؛ اولین مجله تصویری طنز مکتوب در رسانه ملی که توانسته مخاطبان وفادار خود را نگه داری کند. وجود پرانرژی شهرام شکیبا و ناصر فیض در اجرای برنامه، با تشکیل فضایی ادبی و طنزآمیز، حال و هوای شاد و مفرحی برای بینندگان فراهم می‌کند و وجود قاسم رفیعا، شاعر متخصص طنز پارسی، از فصل یازدهم، ادامه‌دهنده این مسیر بوده است. این چنین نباید کوششهای قبل رضا رفیع را نادیده گرفت که در فصول قبل با نشاط و جذابیت برنامه را هدایت می‌کرد.

مسئله قابل دقت این است؛ فصل یازدهم برنامه همزمان با رخدادهای جنگ تحمیلی 12روزه و دعوا رژیم صهیونیستی ضبط شد و قسمت‌هایی اختصاصی برای نقد چهره‌های سیاسی همانند نتانیاهو و ترامپ در قالب شعر طنز طراحی شد، کاری که برنامه را فراتر از یک سرگرمی صرف کرده و آن را به روایتگری هوشمند و انتقادی مسائل روز بدل کرده است.

یکی از ویژگی‌های کم‌نظیر این برنامه، دقت به گستره فرهنگی و جغرافیایی ایران است. از شهرها و روستاهای دورافتاده تا ربط با شاعران فارسی‌زبان در افغانستان و تاجیکستان، «قندپهلو» درصدد تشکیل شبکه‌ای ادبی و طنز بین‌المللی است که فراتر از رقابت، بر پایه تبادل فرهنگی و رفاقت شکل گرفته است. این نگاه علتمی‌شود برنامه نه تنها نماینده طنز تلویزیونی ایران باشد، بلکه نقطه تلاقی فرهنگی بین فارسی‌زبانان شود.

با این حال، مسیر نگه داری طنز تخصصی در تلویزیون ساده نیست. «قندپهلو» مدام با چالش‌های تشکیل، حساسیت‌های اجتماعی و انتظارات متنوع مخاطبان روبه‌روست. فصل یازدهم مشخص می کند که پیروزی یک برنامه طنز در رسانه ملی نیازمند همزمانی خلاقیت، شناخت دقیق مخاطب و جسارت در پرداخت به موضوعات حساس است. این برنامه نه فقط به جستوجو سرگرم کردن است، بلکه می‌کوشد طنز را به ابزاری برای تفکر، عکس العمل و او مباحثه درمورد مسائل روز تبدیل کند.

با وجود پیروزی‌ها، «قندپهلو» تا این مدت دچار چند ضعف کلیدی است. یکی از با اهمیت ترین آن‌ها، محدودیت رسانه ملی در پذیرفتن طنز تند و انتقادی است؛ حتی فصل یازدهم با وجود پرداخت به مسائل روز و چهره‌های سیاسی، مدام مرزهای محتاطانه‌ای را مراعات کرده است. این محافظه‌کاری، بعضی اوقات علتمی‌شود طنز تخصصی از ظرفیت کامل خود برای تشکیل او مباحثه و نقد اجتماعی منفعت نبرد.

این چنین، توانایی نشان داده که نگه داری اعتدال بین سرگرمی و تخصصی بودن طنز، سختی جدی دارد. «قندپهلو» با ورود به مسائل سیاسی و اجتماعی، مخاطب عام را جذب می‌کند، اما در برخی قسمت‌ها امکان پذیر مخاطب حرفه‌ای و علاقه‌مند به شعر و ادبیات طنز حس کند که برنامه بیشتر از حد به سمت جذابیت تصویری و سرگرمی حرکت کرده و از عمق تحلیل‌ها کاسته شده است.

نهایتاً، این برنامه مشخص می کند که تشکیل طنز ادبی در تلویزیون ایران، مسیر پرریسکی است: جذابیت و نوآوری می‌تواند مخاطب گسترده جذب کند، اما محدودیت‌ها و حساسیت‌های اجتماعی مدام تهدیدی برای استمرار کیفیت و جسارت برنامه به شمار می‌آیند. «قندپهلو» در فصل یازدهم، با وجود همه پیروزی‌ها، به روشنی ثابت کرده که طنز تخصصی تا این مدت ظرفیت جریان‌سازی دارد، اما این ظرفیت تنها وقتی محقق می‌شود که تلویزیون جرات عبور از خطوط محافظه‌کارانه و پذیرفتن ریسک واقعی را اشکار کند.

در آخر نیاز است این سوال نقل شود؛  آیا طنز تخصصی می‌تواند در تلویزیون ایران جریان‌ساز شود؟ جواب این فصل، اگرچه کامل و بی‌چالش نیست، اما مشخص می کند که با خلاقیت و جسارت، طنز ادبی تا این مدت ظرفیت تاثیرگذاری بر مخاطب و فضای فرهنگی را دارد و می‌تواند از مرز سرگرمی فراتر رود.

انتهای مطلب/