تخمین تولید ۵۰۰ تا ۶۰۰ جت جنگنده پیشرفته در جهان در سال ۲۰۲۴

دو قدرت بزرگ جهانی، ایالات متحده و چین، بیش‌ترین سهم را در تولید سالانه جت‌های جنگنده پیشرفته جهان برای خود اختصاص داده‌اند. این بررسی تنها بر روی جت‌های جنگنده چندمنظوره نظیر سو-۳۵ و اف-۳۵ متمرکز است و هواپیما‌های تهاجمی سبک یا جت‌های جنگنده سبک چندمنظوره را در محاسبه‌ها لحاظ نمی‌کند. برآورد‌ها حاکی از آن است که در سال ۲۰۲۴ بیش از ۵۰۰ و احتمالا تا ۶۰۰ فروند جت جنگنده پیشرفته در سطح جهان تولید خواهد شد.

کشور‌های تولیدکننده جت‌های جنگنده

برترین کشور‌های تولیدکننده جت جنگنده، آمریکا و چین و پس از آن روسیه و کشور‌های اروپایی هستند. برخی کشور‌ها مانند ژاپن و حتی سوئیس، جت‌های جنگنده خارجی را تحت لایسنس تولید یا مونتاژ می‌کنند. کل ناوگان ژاپنی شامل اف-۳۵‌ای، اف-۱۵ و اف-۱۶ در ژاپن و تحت لایسنس تولید می‌شوند. تعداد قابل توجه‌ی از جت‌های جنگنده هند و جت‌های قدیمی‌تر چین نیز تحت لایسنس ساخته شده‌اند.

پیش‌بینی می‌شود در سال‌های آینده کره جنوبی با کی‌اف-۲۱ بورامای و ترکیه با کاان به جمع کشور‌های تولیدکننده جت‌های جنگنده بپیوندند. قابل ذکر است کره جنوبی در حال حاضر کی‌ای‌آی تی-۵۰ گلدن ایگل را تولید می‌کند که نسخه بلوک ۲۰ آن یک جت جنگنده سبک چندمنظوره محسوب می‌شود.

جت‌های جنگنده نسل پنجم در سال ۲۰۲۴

سه کشور در جهان جت‌های جنگنده نسل پنجم تولید می‌کنند ایالات متحده با اف-۳۵ لایتنینگ دو، چین با جی-۲۰ مایتی دراگون و روسیه با سو-۵۷ فلون. از دیگر جت‌های نسل پنجم می‌توان به اف-۲۲ رپتور آمریکایی و شنیانگ اف‌سی-۳۱ جيرفالکن چینی اشاره کرد که همچنان در حال توسعه است. هیچ‌یک از این جت‌ها در حال حاضر در خط تولید فعال نیستند.

تولید اف-۳۵ با حداکثر ظرفیت تایید شده روبرو است، اما این برنامه با چالش‌های مربوط به بروزرسانی تکنولوژی ریفرش ۳ و سایر مشکلات تولید مواجه شده است. در حالی که انتظار می‌رفت لاکید مارتین این جنگنده را با نرخ ثابتی نزدیک به ۱۵۶ جت در سال (همه انواع) تولید کند، این شرکت اعلام کرده که انتظار دارد تنها ۷۵ تا ۱۱۰ فروند اف-۳۵ در سال ۲۰۲۴ تحویل دهد. مشخص نیست جت‌های تولیدشده تحت لایسنس در ژاپن و اروپا در این آمار گنجانده شده‌اند یا خیر.

سایر پروژه‌های نسل پنجم نظیر سو-۷۵ چکمیت روسیه، در حال حاضر بیش‌تر به نظر یک رویا می‌رسد. ابهامات زیادی در مورد سو-۵۷ فلون روسیه وجود دارد، اما به نظر می‌رسد این جنگنده در حال تولید و استقرار محدود در جنگ علیه اوکراین است.

جت‌های جنگنده نسل چهارم در سال ۲۰۲۴

در اروپا، سه جت جنگنده نسل چهارم در حال تولید هستند رافال، یوروفای‌تر و ساب گریپن. داسو فرا‌نسه قصد دارد تولید رافال را تا سال ۲۰۲۴ به ۲۰ فروند در سال افزایش دهد (از ۱۳ فروند در سال ۲۰۲۳). یوروفای‌تر تایفون احتمالا با نرخ سالانه نزدیک به ۲۰ فروند تولید می‌شود، در حالی که ساب در حال تولید گریپن در تعداد محدود برای برزیل است و مشخص نیست آیا تولید گریپن ای برای نیروی هوایی سوئد آغاز شده است یا خیر.

علاوه بر سو-۵۷ فلون، تنها جت‌های جنگنده در حال تولید در روسیه، مشتقات سو-۲۷ فلانکر هستند سو-۳۰، سو-۳۴ و سو-۳۵. برآورد تولید جت‌های جنگنده روسی دشوار است، اما در سال ۲۰۲۳ تخمین زده می‌شود روسیه در مجموع ۲۰ تا ۳۸ فروند از خانواده سو-۲۷ را تولید کرده باشد.

ایالات متحده تولید اف-۱۶ فایتینگ فالکن را ادامه می‌دهد، اما تنها برای صادرات. تقاضای صادراتی قوی باعث افزایش تولید اف-۱۶ از ۲۴ به ۳۶ فروند در سال ۲۰۲۴ و سپس به ۴۸ فروند در سال ۲۰۲۵ شده است. با تحویل آنچه انتظار می‌رود آخرین سفارش برای اف/ای-۱۸ سوپر هورنت باشد، پیش‌بینی می‌شود تولید از نزدیک به ۲۴ فروند در سال ۲۰۲۴ به ۱۸ فروند کاهش یابد تا خط تولید در سال ۲۰۲۷ بسته شود.

اف-۱۵‌ای‌اکس استایک ایگل دو احتمالا آخرین نوع از خانواده اف-۱۵ خواهد بود و بوئینگ این جت‌ها را با نرخ نزدیک به ۳۶ فروند در سال تولید می‌کند تا سفارش ۱۰۷ فروند اف-۱۵‌ای‌اکس برای نیروی هوایی آمریکا و سفارشات صادراتی (مانند اسرائیل) را تکمیل کند. این خط تولید احتمالا تا پایان دهه تعطیل خواهد شد.

برآورد تولید جت‌های جنگنده چینی دشوار است، اما تخمین زده می‌شود چین نزدیک به ۴۰ فروند جی-۱۰‌سی ویجوراس دراگون و بیش از ۱۰۰ فروند جی-۱۶ هیدن دراگون تولید کند. همچنین امکان دارد چین تعدادی جت جنگنده جی-۱۱ و جی-۱۵ (هر دو مشتقات فلانکر) را تولید نماید.

پیش‌بینی می‌شود هند در سال ۲۰۲۴ تا ۱۶ فروند جنگنده تجاس تولید کند، در حالی که پاکستان جنگنده‌های چندمنظوره سبک جی‌اف-۲۱ تاندار را با همکاری چین تولید می‌کند (هرچند این موارد در آمار‌های حاضر لحاظ نشده‌اند).