>> افزایش موارد مالاریا در ایران؛ ۶ هزار و ۶۲۹ مورد ابتلا در سال ۱۴۰۲ و راههای پیشگیری > ب

>> افزایش موارد مالاریا در ایران؛ ۶ هزار و ۶۲۹ مورد ابتلا در سال ۱۴۰۲ و راههای پیشگیری > بیماری مالاریا همچنان یکی از چالشهای بهداشتی در نواحی جنوبی کشور است. بر اساس آمارهای رسمی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، از ابتدای سال ۱۴۰۲ تا پایان ماه مهر، تعداد ۶ هزار و ۶۲۹ مورد ابتلا به این بیماری در سراسر ایران ثبت شده است. این رقم در مقایسه با ۵ هزار و ۴۴۷ مورد سال قبل، افزایش قابل توجهی را نشان میدهد.
مالاریا چیست و چگونه منتقل میشود؟ مالاریا یک بیماری عفونی است که توسط انگل تکسلولی پلاسمودیوم ایجاد میشود. عامل اصلی انتقال این انگل، گزش پشههای ماده از جنس آنوفل است. وقتی این پشه از فردی بیمار خون میکشد، انگل در بدنه حشره تکثیر مییابد و در گزش بعدی، با بزاق پشه وارد جریان خون فرد سالم میشود.
پس از ورود به بدن انسان، انگل ابتدا در کبد تکثیر شده و پس از چند روز وارد کرویهای خونین شده و علائم بالینی را به وجود میآورد. اگرچه گزش پشه آلوده رایجترین راه انتقال است، اما در موارد نادر انتقال از طریق انتقال خون آلوده، استفاده از سرنگهای مشترک و انتقال از مادر به جنین نیز امکانپذیر است. انواع انگلهای عامل مالاریا چهار گونه اصلی از انگل پلاسمودیوم باعث ابتلا در انسان میشوند فالسیپاروم، ویواکس، اواله و مالاریه.
از بین موارد ثبتشده در سال جاری، ۴ هزار و ۴۴۸ مورد مربوط به نوع ویواکس و ۲ هزار و ۸۲ مورد مربوط به نوع فالسیپاروم و ترکیبی (میکس) گزارش شدهاند. نوع فالسیپاروم خطرناکترین گونه است که در صورت درمان نکردن میتواند به عوارض جدی و مرگ منجر شود. علائم و دوره کمون بیماری دوره کمون (فاصله زمانی بین گزش تا ظهور علائم) به طور میانگین حدود ۱۰ روز برآورد میشود. اولین و رایجترین علائم شامل تب و لرز شدید است.
به دنبال آن، بیمار ممکن است با تعریق زیاد، زردی پوست، سرفه خشک، تهوع و استفراغ، دردهای عضلانی و مفصلی، کمر درد و سردردهای شدید روبرو شود. زردی پوست و بیخونی ناشی از تخریب کرویهای قرمز خون، از نشانههای پیشرفته بیماری محسوب میشوند. روشهای تشخیص و تشخیص طلایی برای قطعیت تشخیص، باید وجود انگل در خون اثبات شود. آزمایش لام خون محیطی به عنوان تشخیص طلایی و دقیقترین روش شناخته میشود.
در کنار این روش، از کیتهای تشخیص سریع (RDT) نیز برای اسکرینینگ اولیه و شرایط میدانی استفاده میشود. مناطق مالاریاخیز ایران و دلایل افزایش اخیر استانهای سیستان و بلوچستان، هرمزگان و جنوب کرمان به دلیل شرایط اقلیمی و جغرافیایی، اصلیترین مانونهای مالاریا در ایران محسوب میشوند. مقامات بهداشتی دلایل افزایش آمار در سال ۱۴۰۲ را موارد زیر عنوان کردهاند هممرزی با کشورهای آلوده پاکستان و افغانستان.
ترددهای مرزی گسترده در مبادی رسمی و غیررسمی. قاچاق سوخت و ورود مخازن انگل بیماری از مرزها. بارندگیهای فراوان و سیلابهای اخیر در پاکستان و مناطق مرزی ایران، که محیطهای تکثیر پشه را فراهم آورده است. راهکارهای پیشگیری از مالاریا پیشگیری از گزش پشه، ستون فقرات کنترل این بیماری است.
اقدامات موثر شامل موارد زیر میباشدان فعالیت پشه آنوفل). استفاده از مواد دفعکننده حشرات مجاز وزارة بهداشت روی پوست و لباسها.
مبارزه با لاروهای پشه با خشک کردن آبهای راکد و پوسیدگیهای اطراف مسکن. مراجعه فوری به مراکز بهداشت در صورت بروز تب و لرز در مناطق مالاریاخیز یا پس از سفر به این نواحی. تشخیص زودرس و درمان کامل و در موقع، نه تنها جان بیمار را نجات میدهد بلکه از انتقال بیماری به دیگران نیز جلوگیری میکند. شبکههای بهداشت در مناطق خدمات تشخیص و درمان رایگان ارائه میدهند. >>