دوشنبه 16 نوامبر 2026
تکنولوژی

تحقیقات تگزاس ای‌ام: جابه‌جایی مایعات در ریزگرانش خطر سندرم عصبی‌چشمی را برای فضانوردان بالا می‌برد

آواتار از  علی باقریعلی باقری 21 ژوئن 2024 21 ژوئن 2024 - 17:57
فضانوردان

با رواج سفر‌های فضایی، بررسی اثرات پرواز و ریزگرانش بر بدن فضانوردان اهمیت بیش‌تری یافته است. محققان دانشگاه تگزاس ای‌ام به رهبری دکتر آنا دیاز آرتیلز بر روی تأثیرات این شرایط بر سلامت چشم تمرکز کرده‌اند.

ریزگرانش چه تغییراتی در بدن فضانوردان ایجاد می‌کند؟

تغییرات گرانشی در طول سفر فضایی می‌تواند باعث جابه‌جایی مایعات درون بدن شود. در نتیجه تغییراتی در سیستم قلبی‌عروقی از جمله عروق داخل و اطراف چشم شکل می‌گیرد. با تجاری شدن پرواز‌های فضایی، تنها فضانوردان حرفه‌ای نخواهند بود که این تغییرات را تجربه کنند؛ مسافران تجاری نیز ممکن است تناسب اندام یا سلامت کامل نداشته باشند. درک نقش جابه‌جایی مایعات در سلامت قلب، عروق و چشم از اهمیت بالایی برخوردار است.

دکتر دیاز آرتیلز، استادیار بخش هوافضا، توضیح می‌دهد در شرایط ریزگرانش، گرانش دیگر مایعات را مانند حالت زمینی به سمت پایین نمی‌کشد. در حالت ایستاده روی زمین، بخش زیادی از مایعات در پاها ذخیره می‌شود، اما در بی‌وزنی، مایعات به سمت بخش بالایی بدن توزیع می‌شوند.

این جابه‌جایی مایعات می‌تواند با سندرم عصبی‌چشمی مرتبط با پرواز فضایی (SANS) در ارتباط باشد که باعث تغییر شکل چشم و علائمی مانند تغییر فشار پرفیوژن چشمی (OPP) می‌شود. محققان هنوز از علت دقیق SANS مطمئن نیستند، اما دیاز آرتیلز امیدوار است مکانیزم‌های زیربنای آن را آشکار کند.

چگونه با این سندرم مقابله می‌شود؟

تیم تحقیقاتی در حال بررسی اقدامات مقابله با SANS است. در مطالعه اخیر، آن‌ها فشار منفی پایین بدن (LBNP) را به عنوان روشی برای مقابله با اثرات ریزگرانش ارزیابی کرده‌اند. این روش با بازگرداندن سیالات به سمت پایین تنه، می‌تواند اثرات ریزگرانش را تعدیل کند.

1718980075 439 سفرهای فضایی چه تأثیری بر سلامت چشمی فضانوردان دارد؟ صدانیوز

نقش فشار پرفیوژن چشمی در گسترش SANS هنوز مشخص نیست، اما فرضیه‌ای مبنی بر تشدید این سندرم توسط افزایش OPP وجود دارد. نتایج مطالعه منتشرشده نشان می‌دهد که اگرچه LBNP در ایجاد جابه‌جایی مایع به سمت پایین‌تنه موثر است، اما روشی مؤثری برای کاهش فشار پرفیوژن چشمی نیست. اگر افزایش OPP به طور قطع با SANS مرتبط باشد، از نظر تئوری LBNP نمی‌تواند درمان موثری برای این سندرم باشد. محققان تأکید می‌کنند که مراحل بعدی باید بر درک بهتر رابطه بین OPP و SANS و تأثیر LBNP بر واکنش‌های چشمی متمرکز شود.

این تحقیق تنها یک بخش از یک مطالعه سه‌گانه برای درک بهتر اثرات جابه‌جایی مایعات و ارتباط آن با SANS است. آزمایش‌های قبلی شامل استفاده از میز شیب‌دار برای بررسی اثرات قلبی‌عروقی بوده است. مطالعات منتشرشده و تحقیقات آتی بر روی اقدامات متقابل برای کنترل توزیع سیال متمرکز هستند. در آزمایش‌های آینده، محققان اثرات استفاده از سان‌تریفیوژ برای مقابله با جابجایی سیال را بررسی خواهند کرد.

1718980075 459 سفرهای فضایی چه تأثیری بر سلامت چشمی فضانوردان دارد؟ صدانیوز

هدف دکتر دیاز آرتیلز و تیم او، گردآوری پاسخ‌های قلبی‌عروقی با استفاده از هر اقدام متقابل و مقایسه این اثرات بر فشار پرفیوژن چشم و سایر عملکرد‌های قلبی‌عروقی است. این مطالعات در شرایط زمینی انجام می‌شود، بنابراین نتایج ممکن است در ریزگرانش واقعی متفاوت باشد. محققان امیدوارند مراحل بعدی را در شرایط واقعی بی‌وزنی، مانند پرواز‌های سهموی، اجرا کنند.

اخبار مرتبط