حسینیه‌های کهن محله کن در مسیر ثبت ملی؛ رئیس کمیته گردشگری می‌راث منطقه ۵ را بازدید کرد

محله کن در منطقه ۵ شهرداری تهران با مساحت ۱۳۰۰ هکتاری که ۵۰۰ هکتار آن تحت پوشش باغ‌های خرمالو، گردو و شاتوت قرار دارد، یکی از قدیمی‌ترین بافت‌های تاریخی پایتخت محسوب می‌شود. این محله می‌راث‌های ملموس و ناملموس فرا‌وانی دارد که از جمله آن‌ها می‌توان به مراسم چیدن خرمالو، حمام کن، دیوار یخچال، درختان دیرین‌قد و حسینیه‌های فاقدستون اشاره کرد.

می‌راث تاریخی و مذهبی محله کن

هنگام ورود به محله کن، کوچه‌ها و خیابان‌ها شاهد تاریخچه‌ای عمیق هستند. حمام کن، دیوار یخچال و درختان با قدمت بیش از ۲۵۰ سال از آثار باقی‌مانده‌اند. حسینیه‌های قدیمی این محله که فاقدستون بوده‌اند، اکنون برای حفظ استواری با ستون‌های آهنی تقویت شده‌اند. در گذشته این حسینیه‌ها می‌زبان طایفه‌های مختلف بودند که هر یک خیمه خود را در داخل برقرار می‌کردند.

محله کن از قبل از انقلاب تا پایان جنگ تحمیلی، ۱۴۰ شهید و ۸ مفقود‌الاثر به خاک این سرزمین هدیه داده و پیکر آن‌ها در امامزاده‌های محله به خاک سپرده شده است.

مسیر گردشگی و پل تاریخی

مسیر پیاده‌روی ۴ کیلوم‌تری محله کن از پل آجری معروف به پل کن آغاز می‌شود که تنها پل تاریخی ثبت‌شده تهران است. این پل توسط حاج محمدعلی کنی از باغداران منطقه ساخته و وقف شده است. دهنه پل در سال ۱۳۹۸ به دلیل سیلاب تخریب و در دوره قبلی مدیریت شهری مرمت و زیبا‌سازی شده است. حسینیه الغدیر نیز از موقوفات مرحوم حاج محمدعلی کنی محسوب می‌شود.

از می‌راث ناملموس این منطقه می‌توان به مراسم سنگ‌زنی (که اکنون به چوب‌زنی تبدیل شده) در روز عاشورا اشاره کرد. مردم با دو چوب در دست از یک حسینیه به حسینیه دیگر و امامزاده‌ها می‌روند و با کوبیدن چوب‌ها اعلام می‌کنند که روز رستاخیز فرا رسیده است.

بازدید سید احمد علوی از محله کن

روز چهارشنبه ۷ آذر ماه ۱۴۰۳، سید احمد علوی عضو و رئیس کمیته گردشگری شورای اسلامی شهر تهران به همراه اصحاب رسانه از اماکن مذهبی، تاریخی و گردشگری محله کن بازدید کرد. او از یخچال کن، حمام اسماعیلیان، درخت دیرزیست، تکیه سرآسیاب و امامزاده جعفر (ع) دیدن کرد.

علوی در این بازدید ابراز نگرانی کرد که یخچال کن و حمام تاریخی دوره قاجار اگرچه به دانشگاه شهید بهشتی واگذار شده‌اند، اما هیچ‌گونه مرمت و تلاش برای حفظ آن‌ها از سوی دانشگاه صورت نگرفته و به شهرداری نیز اجازه مرمت داده نمی‌شود. او تأکید کرد که برای نگه‌داری هویت تاریخی محله کن، ورود جدی می‌راث فرهنگی ضروری است.

رئیس کمیته گردشگری شورای شهر تهران بیان کرد که دو نوع می‌راث در محله کن وجود دارد اول حسینیه‌های کهن که به زودی ثبت می‌راث خواهند شد و دوم سازه‌ها و آثار تاریخی که نیاز به ثبت دارند. او اضافه کرد که بیش از ۵۰ حمام تاریخی در تهران نیاز به مرمت دارند و بسیاری کاربری مشخصی ندارند.

علوی اشاره کرد که محله کن می‌راب دارد و توتستان‌های پایین همت را تغذیه می‌کند. او بر ضرورت حفظ بافت بومی در هر‌گونه مرمت یا نو‌سازی تأکید کرد و گفت نقطه ترسناک در محلات قدیمی این است که در نو‌سازی‌ها، هویت آن از بین برود. طرح تفصیلی کن که چند ماه پیش در کمیسیون ماده پنج مصوب شده، باید هویت تاریخی و می‌راثی محله را حفظ کند.

در بازدید از مسیر گردشگری کن که از دره سنجاب‌ها آغاز می‌شود، علوی از درخت دوم ثبت‌شده محله با قدمت بیش از ۳۰۰ سال در باغات کن و در کنار امامزاده شعیب دیدن کرد. او همچنین به درخت هفت‌چنار باقی‌مانده در این مسیر اشاره کرد و امیدوارانه گفت که ثبت می‌شود. عضو شورای شهر اظهار داشت که امیدوار است شهرداری با اعتبارات مصوب شده توسط شورا، نواقص مسیر ۴ کیلوم‌تری گردشگری را برطرف کند و المان‌های شهری، سرویس بهداشتی و روشنایی در آن فراهم شود.

گزارش معاون اجتماعی و فرهنگی منطقه ۵

اسمعیل قضاتلو معاون اجتماعی و فرهنگی منطقه ۵ محله کن را گنجینه‌ای تاریخی، مذهبی و طبیعی با قدمتی پیش از اسلام توصیف کرد. او گفت که این محله به پنج محله مهم اسمالون، بالون، سرآسیاب، دارقاضی و می‌انده تقسیم شده، جمعیتی نزدیک به ۶۸ هزار نفر و مساحتی ۲۰ کیلوم‌تر مربع دارد.

قضاتلو جاذبه‌های گردشگری را رودخانه کن، کوچه‌باغ‌های تاریخی، پل آجری حاج محمدعلی و حمام اسماعیلیان عنوان کرد. از می‌راث ناملموس نیز به غذا‌های محلی مانند شاتوت‌پلو، کوفته دسته‌گردن و نان جوز، گویش کنی و آئین سنگ‌زنی که به ثبت ملی رسیده‌اند اشاره کرد.