۳۰ عکس شگفت‌انگیز در فینال جایزه عکاس نجومی سال ۲۰۲۴
علی باقری
23 جولای 2024
23 جولای 2024 - 18:18
هر ساله با بهانه جایزه معتبر برترین عکاس نجومی سال، نما‌های شگفت‌انگیزی از منظومه شمسی و فرا‌تر از آن به نمایش گذاشته می‌شود. در فهرست نهایی نامزد‌های این رقابت نیز تصاویر جذاب و بی‌نظیری حضور دارند.
این مجموعه شامل تصاویری منحصر به فرد از شفق‌های قطبی، مناظر آسمان شب، اجرام منظومه شمسی، چشم‌انداز‌های کهکشان راه شیری و کهکشان‌های فرا‌تر از آن است.
جایزه عکاس نجومی سال پروژه‌ای متعلق به رصدخانه سلطنتی گرینویچ با همکاری مجله آسمان شب بی‌بی‌سی است. امسال شانزدهمین سال برگزاری این رقابت است و برندگان در مراسمی اختصاصی در تاریخ دوازده سپتامبر (بیست و دوم شهریور) معارفه خواهند شد. تصاویر برنده و منتخبی از نامزد‌های نهایی در موزه ملی دریانوردی لندن به نمایش گذاشته می‌شوند.
اژد‌های قطب شمال
این شفق قطبی شگفت‌انگیز که شکل یک اژد‌ها را به نمایش می‌گذارد، حاصل یک طوفان ژئومغناطیسی است که در اثر جداشدن یک تاج خورشیدی و برخورد آن با می‌دان مغناطیسی زمین شکل گرفته است. عکاس این عکس را در آرکتیک هنج ثبت کرده است؛ یکی از معدود نقاط ایسلند که شب‌ها آسمان صاف دارد.
کهکشان‌خوار در میان تصاویر عکاس نجومی برتر سال
<figcaption class="wp-element-caption"عکاس: گروه ShaRaسحابی دنباله‌دار ۴ یا سی‌جی ۴ یک توده سحابی و غبار پیچیده با شکلی بسیار خاص است که در صورت‌فلکی جنوبی کشتی‌دم قرار دارد. سر این کرم کهکشانی تقریبا یک و نیم سال نوری قطر دارد. این عکس حاصل کار گروه‌ی از اخترشناسان است که به طور مشترک از یک تلسکوپ قوی در شیلی بهره برده‌اند.
رقص قمرهای مشتری
<figcaption class="wp-element-caption"عکاس: مارکو لورنتسی (Marco Lorenzi)این عکس سیاره مشتری را در محاصره قمرهای آیو و گانیمد مشخص می‌کند. جزئیات متعدد مشتری و قمرهای آن در این عکس به خوبی آشکار شده است.
فوران خورشیدی
<figcaption class="wp-element-caption"عکاس: ونلیان لی (Wenlian Li)این عکس یک فوران را در سطح خورشید نشان می‌دهد که در آن موادستاره از یک آتشفشان فعال خارج می‌شود. عکاس از فیلتر‌های دوگانه بهره گرفته تا کنتراست عکس را تقویت کند.
کیهان در بازتاب
<figcaption class="wp-element-caption"عکاس: جیان‌فنگ دای (Jianfeng Dai)این نیروگاه برق فوتوولتاییک برج نمک مذاب است که دوازده هزار ابرآینه دارد. در روز، آرایه آینه‌ها نور خورشید را در برج جمع‌آوری کرده و گرمای مرکزی منعکس می‌کنند که قابلیت جلوگیری از سیصد و پنجاه هزار تن انتشار دی‌اکسیدکربن در سال را دارد. در شب نیز، این آینه‌ها نور سحابی‌ها، خوشه‌ها، سیاره‌ها، راه شیری و بی‌شمار ستاره را در زوایای گوناگون منعکس می‌کنند که تشخیص تصاویر واقعی از غیر‌واقعی را دشوار می‌سازد.
آتش‌بازی کیهانی
<figcaption class="wp-element-caption"عکاس: یاکوب سانر (Jakob Sahner)این عکس از بارش شهابی جوزایی در شرایطی عالی در جزیره لاپالما اسپانیا گرفته شده است. در اوج این بارش، می‌توان به‌سادگی دو یا سه شهاب را در هر دقیقه مشاهده کرد. در این عکس پانوراما نمای کهکشان راه شیری در زمستان به‌طور کامل معلوم است.
ام ۱۰۰ و سرس
<figcaption class="wp-element-caption"عکاس: دیمون میچل اسکاتینگ (Damon Mitchell Scotting)در این عکس، عکاس توانسته سرس، یک سیاره کوتوله در کمربند سیارکی بین مریخ و مشتری، را در حال عبور از روبروی کهکشان بزرگ ام ۱۰۰ ثبت کند. سرس (چهار نقطه نورانی پایین کهکشان) از این کهکشان درخشان‌تر است و با سرعت بالایی حرکت می‌کند. برای تهیه این عکس، عکاس چندین عکس با نورده‌ی طولانی در طول هشت ساعت گرفته است. حاصل کار نمایی دیدنی از کهکشان ام ۱۰۰ یا کهکشان سشوار و حرکت سریع سرس از روبروی آن است.
ماه شکارچی و ایستگاه فضایی بین‌المللی
<figcaption class="wp-element-caption"عکاس: تام گلن (Tom Glenn)این عکس ایستگاه فضایی بین‌المللی (آی‌اس‌اس) را در زمان عبور از جلوی ماه کامل اکتبر یا ماه شکارچی مشخص می‌کند. این عکس تقریبا دوازده ساعت بعد از یک ماه‌گرفتگی جزئی تهیه شده و زیبایی چشم‌گیر ماه را به رخ می‌کشد.
بدو به کارینا
<figcaption class="wp-element-caption"عکاس: ویکاس چاندر (Vikas Chander)این عکس یک مجسمه را در شمال غرب سرزمین نامیبیا نشان می‌دهد. این مجسمه یکی از چند مجسمه معروف به مردان تنه‌ای کائوکولند (نام قدیمی نامیبیا) است. هیچکس نمی‌داند چه فردی این مجسمه‌ها را در این ناحیه گذاشته است. در پشت این مجسمه، بازوی کارینا، یکی از بازو‌های کوچک کهکشان راه شیری، آشکار است.
مقلد راه شیری
<figcaption class="wp-element-caption"عکاس: کوین مورفیلد (Kevin Morefield)اخترشناسان گمان دارند که آن‌جی‌سی ۶۷۴۴ همانند کهکشان راه شیری است. این کهکشان در فاصله سی می‌لیون سال نوری از زمین قرار دارد. رنگ‌های این کهکشان در کهکشان‌های مارپیچی متداول است رنگ سرخابی ناشی از وجود سحابی‌های انتشاری، آبی ناشی از وجودستاره‌های بزرگ و جوان، زردستاره‌های قدیمی‌تر و زرد مایل به قهوه‌ای غباری است که دور هسته می‌گردد و به آن نزدیک می‌شود. در آسمان شب، آن‌جی‌سی ۶۷۴۴ نزدیک به دو-سوم ماه کامل عرض دارد.
جیغ یک ستاره در حال مرگ
<figcaption class="wp-element-caption"عکاس: یان سینتی (Yann Sainty)ابرنواختر ماکیان (سایگنوس) یکی از اجرام محبوب عکاسان نجومی است. نام این عکس اشاره‌ای است به تابلو جیغ اثر ادوارد مونک و جیغ را به نمادی برای ستاره مرده تبدیل می‌کند که تا این مدت در فضا پژواک دارد.
جزئیات آبی ام ۴۵ خوشه پروین
<figcaption class="wp-element-caption"عکاس: سندور بیلیتسکی (Sndor Biliczki)خوشه پروین یک مقصد محبوب برای عکاسان در مسابقه عکاس نجومی برتر سال است، اما همچنان جزئیات بسیاری در آن مانده که باید کشف شوند. در این عکس خوشه پروین به زیبایی نمایش داده شده است.
خورشیدگرفتگی کامل
<figcaption class="wp-element-caption"عکاس: گونائل بلانک (Gwenal Blanck)یک توالی از خورشیدگرفتگی کامل در استرالیا در سال قبل سوژه این عکس در مسابقه برترین عکاس نجومی سال است. در این عکس، می‌توانید تاج خورشید، فام‌سپهر یا کروموسفر صورتی و دانه‌های تسبیح بیلی (تکه‌های کوچک نور) را ببینید. این عکس از هفت عکس با نورده‌ی بالا راه‌اندازی شده است؛ یکی برای بعد‌عرصه و شش تای دیگر برای کروموسفر و دانه‌ها.
لمس شفق
<figcaption class="wp-element-caption"عکاس: چستر هال-فرناندز (Chester Hall-Fernandez)این عکس در کسل هیل نیوزیلند گرفته شده و غروب راه شیری را در جنوب آسمان مشخص می‌کند. درخشش دیدنی این عکس از شفق‌های قطبی جنوبی می‌آید. از آنجا که شفق قطبی بسیار دور بوده، تنها قسمت‌های قرمز آن قابل‌مشاهده می‌باشند.
کوهستان مه‌آلود
<figcaption class="wp-element-caption"عکاس: بنسه توت (Bence Tth)این عکس نمایی بسته از آی‌سی ۵۰۷۰ یا سحابی پلیکان را مشخص می‌کند. ساختار‌های گاز و غبار در سحابی یادآور مه کوهستانی در زمان طلوع خورشید می‌باشند.
نمایش زمین و کهکشان راه شیری
<figcaption class="wp-element-caption"عکاس: یوشیکی آبه (Yoshiki Abe)آسو در استان کوماموتو ژاپن نامی است که به مجموع پنج قله آتشفشانی اطلاق می‌شود. بیش‌تر این قله‌ها را پنج کوه آسو نیز می‌نامند. یکی از این قله‌ها، ناکاداکه، یک دهانه آتشفشانی فعال دارد. در این عکس ترکیبی، آتشفشان و آسمان به‌صورت جدا عکس‌برداری شده‌اند.
ام ۸۱، یک کهکشان مارپیچی مطرح بزرگ
<figcaption class="wp-element-caption"عکاس: هولدن آیمار (Holden Aimar)ام ۸۱ یا کهکشان بوده تقریبا در فاصله یازده و هفتاد و پنج صدم سال نوری و در صورت‌فلکی دب اکبر قرار دارد. این یکی از درخشان‌ترین کهکشان‌های آسمان شب است و نام آن از روی کاشفش، یوهان الرت بوده انتخاب شده است. در بعد‌عرصه این عکس می‌توانیم تعدادی سحابی شار یکپارچه (IFN) ببینیم. سحابی‌های شار یکپارچه غبار‌هایی خارج از صفحه کهکشانی راه شیری می‌باشند که فقط با نور ستاره‌های راه شیری روشن خواهند شد.
انحنا
<figcaption class="wp-element-caption"عکاس: پل هاورث (Paul Haworth)این عکس از مسابقه برترین عکاس نجومی سال، در ساحل اسنتیشام در انگلیس گرفته شده که به‌خاطر گل‌ولای جزرومدی گسترده خود، که پرنده‌های مهاجر بسیاری را جذب می‌کند، مشهور است. سوژه درون عکس یک اسکله ویران است که در جنگ جهانی دوم ساخته شد تا سربازان بتوانند شن استخراج‌شده از گودال‌های نزدیک را با قایق جابه‌جا کنند. کانال منحنی شکل با مسیر حرکت ستاره‌ها شباهت دارد.
گام ۱۲ سحابی آدامس
<figcaption class="wp-element-caption"عکاس: چارلز پوسنر (Charles Pevsner)این قسمت کوچکی از ابرنواختر بادبان یا سحابی آدامس است که یازده هزار سال قبل منفجر شده است. باقی‌مانده آن در پهنه‌ای در آسمان شب به عرض هشت درجه (یعنی شانزده برابر عرض ماه کامل) پخش شده‌اند، اما بسیار کم‌نور می‌باشند و برای مشاهده آن‌ها به نورده‌ی بسیار طولانی نیاز است.
شیاطین مریخ در میان تصاویر عکاس نجومی برتر سال
<figcaption class="wp-element-caption"عکاس: لئوناردو دی ماجو (Leonardo Di Maggio)این عکس توسط مدارگرد شناسایی مریخ (MRO) گرفته شده است. با برش عکس، پرسپکتیو تحول می‌کند و منظره مریخ به چیزی تاریک و مرموز تبدیل می‌شود.
سنگ‌های نیاکانی
<figcaption class="wp-element-caption"عکاس: آندره‌آ کورزی (Andrea Curzi)این عکس راه شیری را به همراه روکز ده گارسیا مشخص می‌کند؛ سنگ‌هایی درون کاسه آتشفشانی لاس کانیاداس در پارک ملی تیده در اسپانیا. کاسه آتشفشانی یک فرورفتگی دایره‌ای در زمین است که بعد از فوران یک آتشفشان تشکیل می‌شود. این عکس از ترکیب دو عکس مجزا از سنگ‌ها و آسمان شب راه‌اندازی شده است.
شبی با والکری‌ها
<figcaption class="wp-element-caption"عکاس: خوزه میگل پیکون چیملیس (Jose Miguel Picon Chimelis)نمایی از کوه ایس‌تراهورن در شبی با یک طوفان را مشاهده می‌کنید. طوفان مذکور، یک طوفان ژئومغناطیسی قوی است که می‌تواند شفق قطبی تشکیل داده و سیستم‌های ارتباطی را مختل کند. شدت طوفان علت ایجاد این رنگ‌های متنوع در آسمان شده است. عکاس این رنگ‌ها را به نمادی از والکری‌ها تشبیه کرده است. والکری‌ها در اساطیر اسکاندیناوی زنانی جنگجو و در خدمت خدایان می‌باشند که انسان‌ها نمی‌توانند آن‌ها را ببینند. آن‌ها می‌دان‌های نبرد را می‌جویند تا سربازان کشته‌شده را به محضر خدایان ببرند.
اژد‌های آتش‌زن در میان تصاویر عکاس نجومی برتر سال
<figcaption class="wp-element-caption"عکاس: موریتس تسلر (Moritz Telser)هنگامی که عکاس این شفق متحرک را ثبت کرد، حاصل همانند سر یک اژد‌ها در آسمان صاف می‌بود.
رصد‌های شبانه
<figcaption class="wp-element-caption"عکاس: یاکوب سانر (Jakob Sahner)این عکس نامزد جایزه عکاس نجومی، تلسکوپ آیزاک نیوتن را در محل تأسیسات تلسکوپی لاپالما در جزایر قناری اسپانیا مشخص می‌کند.
عبور ایستگاه فضایی بین‌المللی از روبروی ماه در روز
<figcaption class="wp-element-caption"عکاس: کلوین هنسی (Kelvin Hennessy)این عکس ایستگاه فضایی بین‌المللی را مشخص می‌کند که از جلوی ماه با پنجاه و پنج درصد روشنایی عبور می‌کند. عکاس این عکس یکی دیگر از نامزد‌های جایزه برترین عکاس نجومی سال است.
پالت هیمالیا
<figcaption class="wp-element-caption"عکاس: گشوانگ چن (Geshuang Chen)در فستیوال بهاری (سال نوی چینی)، خورشید و ابر‌های فرا‌زپوشنی یا آلتواس‌تراتوس با پشتیبانی یکدیگر این تاج بزرگ را بر فراز رشته کوه هیمالیا تشکیل دادند. حاصل کار یک پالت رنگی عظیم بر فراز قله‌های پوشیده از برف است.
زحل با شش قمر
<figcaption class="wp-element-caption"عکاس: اندی کیسلی (Andy Casely)افت زاویه حلقه‌های زحل به این معنی است که تایتان از دید ما در یک دهه قبل از همیشه به این سیاره نزدیک‌تر است. در مرکز عکس، تتیس دارد پشت زحل نهان می‌شود، در حالی‌که رئا، انسلادوس و می‌ماس در سمت چپ می‌باشند و دیونه در گوشه پایین‌راست قابل‌مشاهده است. سایه سیاره روی حلقه‌هایش و شکاف‌های انکه و کاسینی از دیگر نکات برجسته عکس می‌باشند.
خانه متروک
<figcaption class="wp-element-caption"عکاس: استفان لیبرمان (Stefan Liebermann)این عکس یک خانه متروک را در مرکز بیابان نامیب در آفریقا و راه شیری را بر فراز آن مشخص می‌کند.
نهنگ شناور در خورشید
<figcaption class="wp-element-caption"عکاس: ادواردو شابرگر پوپو (Eduardo Schaberger Poupeau)این عکس جزئیات سطح خورشید را مشخص می‌کند. عکاس رشته‌های سمت چپ کره را به‌صورت یک نهنگ پلاسمایی عظیم‌الجثه می‌بیند که سطح خورشید را می‌پیماید.
خطوط غبار در ام ۱۰۴ (کهکشان کلاه‌مکزیکی)
<figcaption class="wp-element-caption"عکاس: کوین مورفیلد (Kevin Morefield)درخشش شدید مرکز کهکشان ام ۱۰۴ بیش‌تر جزئیات درون حلقه غبار اطرافش را نهان می‌کند. در این عکس، به‌نظر می‌رسد که غبار‌ها به‌صورت مارپیچی به هسته سرازیر خواهند شد و در یک لایه نازک درون سیاه‌چاله بزرگ مرکزی سقوط می‌کنند. ستاره‌های روشن و رنگی در این عکس در واقع به ما نزدیک‌تر می‌باشند و در کهکشان راه شیری قرار دارند.
امیدواریم از دیدن این تصاویر لذت برده باشید.
