کشف اکسیژن تاریک در عمق ۴۰۰۰ متری اقیانوس‌ها؛ بازنگری در ریشه حیات روی زمین
علی باقری
26 جولای 2024
26 جولای 2024 - 11:36
محققان انجمن علوم دریایی اسکاتلند (SAMS) پدیده‌ای غیر‌منتظره را کشف کرده‌اند که نام اکسیژن تاریک بر آن نهاده شده است. این یافتن می‌تواند علتی برای بازنگری در نحوه آغاز حیات هوازی بر روی سیاره زمین باشد. محققان متوجه شدند که در اعماق بیش از ۴۰۰۰ متری اقیانوس‌ها، جایی که هیچ نورسیمی نمی‌تواند به آن نفوذ کند، اکسیژن به صورت طبیعی تشکیل می‌شود. این کشف آن‌قدر شگفت‌انگیز بود که تیم تحقیق در ابتدا گمان کردند تجهیزات اندازه‌گیری آن‌ها دچار خطا است.
مکانش اکسیژن تاریک در کف اقیانوس
بر اساس مقاله منتشرشده در نشریه نیچر، راز تولید این اکسیژن در کلوخه‌هایی نهفته است که اندازه آن‌ها تقریبا برابر سیب‌زمینی است و حاوی فلزاتی چون کبالت، نیکل و منگنز می‌باشند. این معادن برای ساخت باتری‌های لیتیوم-یونی نیز کاربرد دارند. این کلوخه‌ها در عمق بیش از ۴۰۰۰ متری زیر سطح آب، در تاریکی کامل، کف اقیانوس را پوشش داده‌اند. برای مقایسه، حطام کشتی تایتانیک در عمق نزدیک به ۳۸۱۰ متری قرار دارد.
آزمایش‌های محققان نشان داد که عناصر موجود در این کلوخه‌ها به گونه‌ای عمل می‌کنند که شبیه به یک باتری است. هر کلوخه ولتاژی حدود ۰.۹۵ ولت دارد و وقتی در کنار هم قرار می‌گیرند، می‌توانند ولتاژ را به می‌زان قابل‌توجه‌ی افزایش دهند. برای آغاز فرا‌یندی به نام الک‌ترولیز آب دریا —که در آن آب دریا به هیدروژن و اکسیژن تجزیه می‌شود— تنها ۱.۵ ولت نیاز است.
این کشف می‌تواند درک ما از ریشه حیات روی زمین را متحول سازد. محققان بیان می‌کنند برای آغاز حیات هوازی در این سیاره، وجود اکسیژن ضروری است و باور ما این بود که اکسیژن زمین توسط موجودات فتوسنتزی فراهم شده است. اما اکنون می‌دانیم که اکسیژن در اعماق دریا نیز تولید می‌شود، جایی که نور وجود ندارد. از این رو باید مجددا به پرسش‌هایی چون حیات هوازی از کجا آغاز شده است؟ بازگردیم.
با این حال، برای آشکار شدن ماهیت دقیق فرآیند تشکیل اکسیژن در اعماق زمین، نیازمند تحقیقات گسترده‌تری در مورد این کلوخه‌ها و پدیده اکسیژن تاریک هستیم.
